Hiển Linh là một Mầu Nhiệm hơn là một Biến cố được cử hành vào ngày 6/1 hàng năm
Thật vậy, Hiển Linh được Giáo Hội cử hành hằng năm chính thức vào ngày mùng 6/1 như hôm nay của năm 2026 đây, là một Mầu Nhiệm, như Thánh Phaolô Tông đồ Dân Ngoại đã tuyên bố trong Bài Đọc 1:
“Tôi đã được thấu hiểu mầu nhiệm mà con cái loài người các thế hệ khác không được biết, nhưng nay đã mạc khải cho các thánh Tông đồ của Người, và cho các vị Tiên tri, nhờ Thánh Thần”.
Mầu nhiệm Hiển Linh này ở chỗ nào, cũng được Vị Tông Đồ Dân Ngoại, từng là anh chàng Saulê bách hại Kitô hữu ngay từ ban đầu, xác nhận như thế này:
“Và nhờ Tin Mừng, các dân ngoại được nên đồng thừa tự, đồng một thân thể và đồng thông phần với lời hứa của Người trong Chúa Giêsu Kitô.”
Thật vậy, nếu Mầu Nhiệm Hiển Linh là Mầu nhiệm Thiên Chúa tỏ mình ra cho Dân Ngoại, thương dân ngoại, thì lại càng không thể hiểu nổi và chấp nhận bởi Luxiphe ngay từ ban đầu (x. Khải Huyền 12:4) và dân Do Thái, thành phần vẫn ghê tởm, khinh bỉ và xa tránh Dân Ngoại.
Mầu Nhiệm Hiển Linh liên quan đến Chúa Kitô nên đã được Giáo Hội long trọng cử hành trong Mùa Giáng Sinh và là tột đỉnh của Mùa Giáng Sinh, tuy nhiên trong bài Phúc Âm được Giáo Hội chọn đọc cho Lễ Hiển Linh có ít là 2 vấn đề cần được tìm hiểu về ý nghĩa của chúng sau đây: “Từ Phương đông” và “ở Phương đông” (1), và Tại sao Ngôi sao biến mất ở Giêrusalem? (2)
1- “Từ Phương đông” và “ở Phương đông”??
1.1- Phúc Âm Thánh Mathêu cho cho chúng ta biết “có mấy nhà chiêm tinh từ phương Đông đến Giê-ru-sa-lem” và “chúng tôi đã thấy vì sao của Người xuất hiện ở phương Đông”, nhưng 3 vị này từ 3 nước khác nhau chứ không hề quen biết nhau và cùng xuất phát một nơi;
1.2- Theo địa dư thì Nước Do Thái ở cực tây Á Châu, sát với Địa Trung Hải, nên 3 vị “từ phương Đông” là từ 3 nước Iraq, Iran và A Phú Hãn, còn 3 nước ở Trung Đông gần nước Do Thái nữa là Lebanon nhưng ở phía bắc, Syria Tây Bắc và Jordan Tân Nam;
1.3- Họ thấy ngôi sao của Người “ở phương đông”, nghĩa là, theo địa dư, từ 3 nước này, ngôi sao hiện lên ở phía Đông Á, phía Việt Nam chúng ta, vậy thì chẳng lẽ “vua dân Do Thái mới sinh” được sinh ra ở gần VN sao, nhưng tại sao họ lại đến Belem ngược chiều như vậy?
1.4- Ở đây Phúc Âm chỉ nói qua miệng của họ là họ thấy “Ngôi sao của Người ở phương Đông” thôi, vì đó là nơi thực tế cho thấy mặt trời mọc, mà Chúa Kitô thực sự là Mặt Trời Công Chính, là “ánh sáng thật chiếu soi mọi người đã đến trong thế gian” (Gioan 1:9);
1.5- Dù thấy “Ngôi sao của Người ở phương Đông” nhưng mỗi vị, khi thấy nó vào thời gian từ địa phương của mình, tùy theo khoảng cách xa hay gần với Jerusalem, để nhờ đó họ có thể tới Jerusalem cùng một lúc, khi họ theo nó dẫn đi về phía tây, phía mặt trời lặn, ám chỉ phía dân ngoại “đang ngồi trong tăm tối và bóng tử thần” (Luca 1:79), tối tăm như Đêm Thánh Vô Cùng của Vị Thiên Chúa Giáng Sinh;
1.6- Đúng thế, vị trí “Ngôi sao của Người” được 3 vị thấy là “ở phương Đông”, nhưng không phải vì thế các vị cứ hướng đông mà đi, trái lại, các vị cứ theo “Ngôi sao của Người” dẫn đường chỉ lối cho tới thành Giêrusalem thì biến mất, khiến các vị không còn biết đi đâu nữa.
2- Tại sao Ngôi sao biến mất ở Giêrusalem???
2.1- Giêrusalem là Giáo đô của Do Thái giáo, nơi Thiên Chúa ngự giữa dân của Ngài và tỏ mình ra cho dân của Ngài, bởi thế, để biết Ngài ở đâu? Tức con người muốn biết Ngài là ai và như thế nào, họ cần phải được Ngài tỏ mình ta qua Mạc khải Thánh kinh;
2.2- Với trí khôn hạn hẹp và lương tri phản ảnh chân thiện mỹ ở nơi bản thân mình, con người chỉ có thể nhận biết Thiên Chúa hiện hữu thôi, chứ không thể nào tự biết được Ngài là ai, muốn gì và ra sao, trừ phi và cho tới khi được Ngài tỏ mình ra cho;
2.3- Bởi thế, trong trường hợp của 3 vị đến “từ phương Đông”, nếu chỉ căn cứ vào kiến thức thiên văn hơn người của các vị cùng với lòng khao khát và thiện chí tìm kiếm chân thiện mỹ của họ, họ vẫn không thể gặp được Ngài;
2.4- Đó là lý do chỉ sau khi họ được Mạc khải Thánh kinh tỏ cho biết “vua dân Do Thái mới sinh” “ở Bêlem xứ Giuđêa” họ mới có thể đến đúng nơi Ngài ở và gặp được Ngài, nên sau khi ra khỏi thành Giêrusalem, họ lại được thấy “Ngôi sao của Người”;
2.5- Như thế, “ngôi sao của Người” từ quê hương của họ đến Giêrusalem là biểu hiệu cho kiến thức và thành tâm thiện chí kiếm tìm chân thiện mỹ của họ, và từ Giêrusalem tới Bêlem biểu hiệu cho mạc khải Thánh kinh;
2.6- Ba vị đến “từ phương Đông” đại diện cho dân ngoại này, dù trí thức, uy quyền và phú quý, cũng vẫn nhận biết “vua Do Thái mới sinh” bằng cử chỉ sụp lạy Người và dâng Người món quà quí nhất của mình, dù bấy giờ Người chỉ là một Con Trẻ yếu hèn đang ở trong vòng tay ẵm bế của Mẹ Người, nơi một ngôi “nhà” thường hèn ở vùng quê Belem, trong khi đó, các nhà trí thông biết Kinh Thánh của Dân Do Thái đã chỉ cho 3 vị này biết chính xác vị trí sinh ra của “vua Do Thái mới sinh” lại không tin để đến bái thờ Người… thậm chí cho tới ngày nay!
Trước Mầu Nhiệm Hiển Linh siêu vời liên quan đến LTXC: “Chúa thương ai thì thương” (Roma 9:15) vô cùng sâu nhiệm, chúng ta cùng nhau tùy nghi chiêm ngưỡng ở những đường kết nối sau đây:
ĐTC Phanxicô: Huấn từ Truyền tin Lễ Hiển Linh
Ngôi Lời đã hóa thành nhục thể… một Hài vương Do Thái:
“Ơn Cứu độ xuất phát từ dân Do Thái” (Gioan 4:24)

